رشد علمی عربستان دوپینگی نیست سخت گیری های داخلی مانع روابط بین المللی
به گزارش هوا فضا، معاون وزیر بهداشت با انتقاد از سخت گیری های داخلی اظهار داشت: ما خودمان بالاتر از محدودیت های خارجی و تحریمها، مسیر همکاریهای بین المللی را دشوار کرده ایم و سبب کاهش تعاملات علمی شدیم.
به گزارش هوا فضا به نقل از مهر، شاهین آخوندزاده در مراسم رونمایی از محصولات دانش بنیان دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی که امروز سه شنبه ۱۶ آذرماه، در دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار شد، ضمن اشاره به جایگاه تاریخی دانشکده دندانپزشکی این دانشگاه در تولید علم، اظهار داشت: دانشکده دندانپزشکی ملی سابق از اولین هسته های تولید علم بین المللی در ایران بوده و نقش برجسته ی در تشکیل علم دندانپزشکی کشور داشته است. وی ضمن اشاره به تجربیات خود در حوزه رصد علمی مقالات ایران طی پنج دهه گذشته اضافه کرد: بررسی مقالات ایران در ۵۰ سال قبل نشان میدهد که تنها چند مرکز دانشگاهی، همچون دانشگاه شیراز، دانشکده داروسازی تهران و دانشکده دندانپزشکی ملی سابق و شهید بهشتی امروز، سهم اصلی را در تولید علم کشور؛ نه فقط در حوزه پزشکی، بلکه در کل علم ایران داشته اند. این مورد نشان میدهد که دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی از پایه های اصلی علم دندانپزشکی در ایران بوده است. معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به اینکه در سه دهه اخیر وضعیت پژوهشی دانشکده های دندانپزشکی کشور به صورت قابل توجهی بهبود یافته است، خاطرنشان کرد: در ارزیابی های انجام شده، بخصوص از نظر استنادات علمی، میانگین عملکرد هیات علمی دانشکده های دندانپزشکی در بعضی موارد حتی از دانشکده های پزشکی بهتر بوده است؛ موضوعی که نشان دهنده رشد چشم گیر پژوهش در این حوزه می باشد. وی افزود: وقتی بهترین دانشجویان کشور با رتبه های زیر ۵۰ وارد دانشکده های دندانپزشکی می شوند، اگر نتوانیم ظرفیت پژوهشی آنها را به درستی شکوفا نماییم، گرفتار کوتاهی شده ایم. این دانشجویان توان تولید علم در مرز دانش را دارند و باید محیط مناسب پژوهشی برای آنها فراهم گردد.آخوندزاده با تاکید بر نقش دانشجویان در پیشرفت پژوهشی دانشکده های دندانپزشکی اظهار داشت: خیلی از مقالات پخش شده در جهان بدون یافته های جدید هستند، در صورتیکه دانشجویان دندانپزشکی ما این توان را دارند که از دل رساله های خود به مقالاتی با نوآوری علمی دست یابند. به همین دلیل، ضروری است رساله ها به شکل هدفمند به تولید مقاله منجر شوند.هشدار عقب گرد علمی کشوروی ضمن اشاره به وضعیت کلی علم در کشور تصریح کرد: متاسفانه در سالهای اخیر نشانه های عقب گرد علمی مشاهده می شود و رتبه بندی های جهانی دانشگاه ها نیز این مورد را تأیید می کنند. این مسئله زنگ هشداری است که باید در سیاستگذاری های پژوهشی مورد توجه جدی قرار گیرد. معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با تاکید بر این که در جهان معیار ارزیابی علم فقط مقاله نیست، اظهار داشت: ما در مقطعی به صورت افراطی به مواجهه با مقاله رفتیم. نتیجه این رویکرد این شد که ابتدا تولید مقاله را تضعیف کردیم و بعد از آن با افت رتبه های علمی مواجه شدیم؛ افتی که امروز همان منتقدان روز گذشته نیز نسبت به آن سوال می کنند.آخوندزاده ضمن اشاره به افت جایگاه علمی کشور اضافه کرد: درست است که رتبه بندی ها همه واقعیت علم را نشان نمی دهند، اما این رتبه ها مبین وجود یک محیط پژوهشی پویا هستند. در گذشته، با وجود تحریمها و کمبود منابع مالی، کشور ما رتبه اول منطقه را داشت و همین مساله به جامعه علمی اعتمادبه نفس می داد، اما متاسفانه این سرمایه روانی و علمی را از بین بردیم. وی افزود: حال برگشت به آن جایگاه خیلی دشوار شده است. بااینکه در مقایسه با سال قبل وارد فاز کاهش نشده ایم و حتی افزایش جزئی داشته ایم، اما بازهم درحال از دست دادن رتبه منطقه ای خود هستیم، چونکه کشورهای منطقه با سرعت درحال پیشرفت هستند. فرصت پیشتازی منطقه ای را از دست داده ایم و خودمان جایگاه خودرا تنزل داده ایم.افت جایگاه دندانپزشکی ایران در رتبه بندی هاآخوندزاده ضمن اشاره به وضعیت رشته دندانپزشکی خاطرنشان کرد: رتبه دندانپزشکی کشور از جایگاه های ۸ و ۹ به رتبه ۱۲ رسیده است، در صورتیکه ظرفیت علمی کشور خیلی بیشتر از این اعداد است. کشورهایی مانند عربستان سعودی که دهه ها دانشجویان پزشکی عمومی خودرا برای آموزش به خارج از کشور اعزام می کردند، امروز متاسفانه جلوتر از ما قرار گرفته اند.آخوندزاده ضمن اشاره به شاخص استنادات علمی اظهار داشت: بااینکه رتبه ما در استنادات در وضعیت نسبتاً قابل قبولی قرار دارد و از رتبه ۱۵ به ۱۳ رسیده ایم، اما باید توجه داشت که استنادات همیشه تابع عملکرد همان سال نیست و گاهی بازتاب کارهای سالهای قبل است. با این وجود، برای کشوری با ظرفیتهای علمی ایران، قابل قبول نیست که کشورهای منطقه از ما پیشی بگیرند.رشد علمی عربستان غیرواقعی و دوپینگی نیستوی تاکید کرد: باید شفاف درباره ی وضعیت علمی کشور صحبت نماییم تا بتوانیم به راه حل برسیم. این نگاه که ما بهترین هستیم یا این که رشد کشورهای منطقه را به عوامل غیرواقعی نسبت دهیم و عنوان نماییم این کشور با دوپینگ پیشرفت کرده، کمکی به حل مسئله نمی نماید. کشورهایی مانند عربستان با برنامه ریزی، سرمایه گذاری و ایجاد فضای دانشگاهی، به شکل پله پله درحال پیشرفت جایگاه علمی خود هستند.آخوندزاده ضمن اشاره به جایگاه علمی ایران اضافه کرد: در اچ ایندکس ما رتبه ۲۹ را داریم. این شاخص بشدت تابع زمان است و کشورهایی که در پژوهش قدیمی تر هستند، اچ ایندکس بهتری دارند. بنابراین با وجود این که چین از نظر انتشارات رتبه اول را دارد ولی در اچ ایندکس فاصله بسیاری با انگلیس دارد.، ولی یک دهه پس از نظر اچ ایندکس نیز رتبه های بالا را کسب می کنند. وی در مورد جایگاه منطقه ای ایران در سال ۲۰۲۴ اظهار داشت: ایران به جایگاه چهارم منطقه رسیده که وضعیت مطلوبی نیست. ترکیه همیشه از نظر پژوهش قوی بوده ولی کشوری مثل مصر سرمایه گذاری زیادی نمی کند با این وجود از ما بالاتر است. بااینکه هنوز فاصله ها زیاد نیست و می توان جبران کرد. وی در ضمن اشاره به ظرفیتهای موجود در حوزه انتشارات علمی دندانپزشکی اظهار داشت: مجلات دندانپزشکی کشور، همچون مجلات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ظرفیت نمایه شدن و پیشرفت جایگاه بین المللی را دارند. در بعضی موارد، ضعف در سیاستگذاری و حمایت سبب شده از این ظرفیت ها استفاده نشود. با این وجود، هنوز فاصله ما با کشورهای منطقه زیاد نیست و با سرمایه گذاری هدفمند و تصمیم های درست می توان این مسیر را اصلاح کرد.ضرورت تقویت همکاریهای بین المللیمعاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت بخشی از مشکلات موجود را ناشی از ضعف در همکاریهای بین المللی دانست و خاطرنشان کرد: همکاری علمی در جهان به این صورت است که اعضاء هیات علمی به شکل مستقیم با یکدیگر ارتباط می گیرند؛ به عنوان نمونه، استادی با همتای خود در دانشگاهی دیگر تماس می گیرد و برای آموزش یک تکنیک یا استفاده از امکانات آزمایشگاهی همکاری شکل می گیرد. اگر این تعاملات تسهیل نشود، همکاری بین المللی در عمل شکل نخواهد گرفت. وی با انتقاد از سخت گیری های داخلی اظهار داشت: من اعتقاد دارم، ما خودمان بیشتر از محدودیت های خارجی و تحریمها، مسیر همکاریهای بین المللی را دشوار کرده ایم. ما با الزام اعضاء هیات علمی به ارایه مجوز، گزارش دهی که کجا می روی و چرا می روی و … موجب کاهش تعاملات علمی شده ایم. ما خودمان بیشتر از تحریم مسیر همکاریهای بین المللی را سخت کردیم. البته مسایل اقتصادی نیز بی تأثیر نیست، اما نباید با بوجودآوردن محدودیت های غیرضروری، شرایط را مشکل تر نماییم.آخوندزاده اظهار نمود: من امروز در جلسه ای بودم و سران کشور به این تصمیم رسیدند که باید برای فرصتهای مطالعاتی و حضور اعضاء هیات علمی در همایش های بین المللی معادل ارزی اختصاص دهند. ۳۰ سال پیش نیز به همین صورت بود و قرار شد باردیگر این روند شروع شود. معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ضمن اشاره به آمار شش سال گذشته تولید مقاله اظهار داشت: دانشگاه های علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی بازهم نقش اصلی را در تولید مقالات دندانپزشکی کشور دارند. اگر مجلات عمومی دندانپزشکی به درستی نمایه شوند، می توانند وزن علمی کشور را به صورت محسوسی افزایش دهند؛ همان گونه که نمونه های مشابه در دیگر کشورها چنین نقشی بازی کرده اند. وی تصریح کرد: مسیر پیشرفت کیفیت و اثرگذاری پژوهش در دندانپزشکی، حرکت بسمت کارهای تیمی، بین دانشگاهی و بخصوص همکاریهای بین المللی است. حضور نویسندگان خارجی در مقالات یک امتیاز علمی شمرده می شود و تأثیر مستقیمی بر دیده شدن و استنادپذیری پژوهش های کشور دارد.
بطور خلاصه، این شاخص به شدت تابع زمان است و کشورهایی که در پژوهش قدیمی تر هستند، اچ ایندکس بهتری دارند. ازاین رو با توجه به این که چین از نظر انتشارات رتبه اول را دارد ولی در اچ ایندکس فاصله زیادی با انگلیس دارد.، ولی یک دهه بعد از نظر اچ ایندکس نیز رتبه های بالا را کسب می کنند. ۳۰ سال پیش نیز به همین صورت بود و قرار شد بار دیگر این روند آغاز شود.
این مطلب هوافضا را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران هوافضا در مورد این مطلب