استفاده از قارچ خوراکی برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش
هوا فضا: پژوهشگر دانشگاه اصفهان با بهره گیری از قارچ خوراکی Neurospora intermedia، روشی برای تبدیل ویناس به زیست توده غنی از پروتئین و ترکیبات باارزش و هم زمان کاهش آلودگی این پسماند صنعتی ارائه نمود.
به گزارش هوا فضا به نقل از بنیاد ملی علم ایران (INSF)، فرزانه دیانت دار در رساله دکتری خود با راهنمایی زهرا اعتمادی فر در دانشگاه اصفهان و محمدجعفر طاهرزاده از دانشگاه بوراس سوئد، پژوهشی با تأکید بر استفاده از قارچ خوراکی Neurospora intermedia برای تبدیل پسماندهای صنعتی به محصولات باارزش انجام داده است.
دیانت دار ضمن اشاره به افزایش جمعیت، محدودیت منابع غذایی و لزوم استفاده بهینه از پسماندها اظهار داشت: امروزه توسعه روش هایی که بتوانند همزمان به کاهش آلودگی های زیست محیطی و تولید مواد غذایی کمک کنند، اهمیت زیادی پیدا کرده است. دراین میان، فناوری پالایشگاه های زیستی می تواند با بهره گیری از میکروارگانیسم ها، پسماندهای کم ارزش یا آلاینده را به محصولاتی مانند پروتئین، ویتامین و رنگدانه های طبیعی تبدیل کند.
این طرح برای بار اول در ایران به عنوان طرح مصوب «فراخوان سوم ابتکارات دهه بین المللی علوم برای توسعه پایدار (۲۰۲۴-۲۰۳۳)» در یونسکو (پاریس، فرانسه) شناخته شده است، برای اینکه این طرح با اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار (SDGs) همچون هدف ۱۲.۳ (کاهش سرانه ضایعات غذایی)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۳ (سلامت و رفاه)، هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) و هدف ۱۲ (مصرف و تولید مسئولانه) هم راستا بوده و با بازگرداندن ضایعات به زنجیره تأمین بوسیله تخمیر، امنیت غذایی، کاهش اثرات اقلیمی و ترویج اقتصاد چرخشی را بطور همزمان محقق می سازد.
وی اضافه کرد: در این تحقیق، توانایی قارچ رشته ای خوراکی Neurospora intermedia برای رشد بر روی ویناس مورد بررسی قرار گرفت. ویناس، پسماند غلیظ حاصل از فرایند تولید الکل و سوخت های زیستی است که به علت وجود مقادیر بالای ترکیبات آلی و رنگ تیره، می تواند یکی از چالش های زیست محیطی این صنایع باشد.
این پژوهشگر اظهار نمود: نتایج نشان داد این قارچ قابلیت رشد مناسب در محیط ویناس را دارد و می تواند همزمان با رشد خود، بخشی از ترکیبات آلاینده موجود در این پسماند را کم کند. در حقیقت، ویناس که در حالت معمول پسماندی مشکل زا شمرده می شود، در این فرایند به عنوان منبع مواد مغذی برای رشد قارچ مورد استفاده قرار می گیرد.
وی افزود: یکی از دستیافته های مهم این فرایند، تولید زیست توده ای غنی از پروتئین است. این زیست توده می تواند ظرفیت استفاده در تولید خوراک دام، طیور و آبزیان را داشته باشد و از این طریق، بخشی از مواد موجود در یک پسماند صنعتی را باردیگر وارد چرخه تولید نماید.
دیانت دار اضافه کرد: ارزش این فرایند تنها به تولید پروتئین محدود نمی گردد. قارچ Neurospora intermedia قابلیت تولید ترکیبات باارزش دیگری همچون ویتامین های گروه B و رنگدانه های کاروتنوئیدی را هم دارد. کاروتنوئیدها ترکیبات طبیعی با خاصیت آنتی اکسیدانی هستند که می توانند در صنایع غذایی و تولید مکمل های سلامت محور مورد استفاده قرار گیرند.
وی ضمن اشاره به جنبه زیست محیطی پژوهش اظهار داشت: استفاده زیستی از ویناس می تواند به کاهش بار آلودگی این پسماند قبل از ورود آن به محیط زیست کمک نماید. به این ترتیب، یک فرایند زیستی می تواند بصورت همزمان دو هدف را دنبال کند؛ از یک سو کاهش آلودگی و از طرفی تولید زیست توده و ترکیبات باارزش.
این پژوهشگر افزود: از نظر صنعتی، این فناوری می تواند برای کارخانه های تولید اتانول و سایر صنایعی که با حجم قابل توجهی از ویناس مواجهند، قابل توجه باشد. ایجاد واحدهای زیستی برای فرآوری این پسماند می تواند علاوه بر کاهش هزینه های دفع و تصفیه، زمینه تولید محصولات باارزش و ایجاد ارزش اقتصادی از پسماند را فراهم آورد.
وی اظهار نمود: همینطور در مناطقی که تأمین پروتئین مورد نیاز خوراک دام و آبزیان با محدودیت رو به رو است، استفاده از چنین فرآیندهایی می تواند به عنوان یکی از گزینه های تولید منابع پروتئینی جایگزین بررسی شود.
دیانت دار در آخر اشاره کرد: یافته های این تحقیق نشان داده است استفاده از قارچ های خوراکی در پالایش زیستی پسماندهای صنعتی می تواند نمونه ای از رویکرد اقتصاد چرخشی باشد؛ نگاهی که در آن پسماند به عنوان یک ماده اولیه قابل استفاده مجدد درنظر گرفته می شود. این فناوری می تواند با پیوند میان مدیریت پسماند، تولید خوراک و تولید ترکیبات زیستی ارزشمند، زمینه ای برای توسعه فرآیندهای پایدارتر در صنایع غذایی و زیست محیطی فراهم آورد.
خلاصه اینکه این طرح برای بار اول در ایران بعنوان طرح مصوب فراخوان سوم ابتکارات دهه بین المللی علوم برای توسعه پایدار (۲۰۲۴-۲۰۳۳) در یونسکو (پاریس، فرانسه) شناخته شده است، به جهت اینکه این طرح با اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار (SDGs) همچون هدف ۱۲.۳ (کاهش سرانه ضایعات غذایی)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۳ (سلامت و رفاه)، هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) و هدف ۱۲ (مصرف و تولید مسئولانه) هم راستا بوده و با بازگرداندن ضایعات به زنجیره تامین بوسیله تخمیر، امنیت غذایی، کاهش اثرات اقلیمی و ترویج اقتصاد چرخشی را به طور هم زمان محقق می سازد. این پژوهشگر اضافه کرد: از نظر صنعتی، این فناوری می تواند برای کارخانه های تولید اتانول و سایر صنایعی که با حجم قابل توجهی از ویناس مواجهند، قابل توجه باشد. ایجاد واحدهای زیستی برای فرآوری این پسماند می تواند علاوه بر کاهش هزینه های دفع و تصفیه، زمینه تولید محصولات باارزش و ایجاد ارزش اقتصادی از پسماند را فراهم آورد. وی اظهار داشت: همچنین در مناطقی که تامین پروتئین مورد نیاز خوراک دام و آبزیان با محدودیت روبه رو است، استفاده از چنین فرآیندهایی می تواند بعنوان یکی از انتخابهای تولید منابع پروتئینی جایگزین بررسی شود. دیانت دار در آخر اشاره کرد: یافته های این پژوهش نشان داده است استفاده از قارچ های خوراکی در پالایش زیستی پسماندهای صنعتی می تواند نمونه ای از رویکرد اقتصاد چرخشی باشد؛ نگاهی که در آن پسماند بعنوان یک ماده اولیه قابل استفاده مجدد در نظر گرفته می شود.
منبع: aero-space.ir
این مطلب هوافضا را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران هوافضا در مورد این مطلب